Autoprezentacja w rekrutacji

     Rzeczą niezwykle trudną, jednak w dzisiejszych czasach coraz bardziej pożądaną, jest umiejętność autoprezentacji oraz dokonywania samooceny. Dobre kwalifikacje, wiedza, doświadczenie i kompetencje to bowiem nie wszystko, aby osiągnąć sukces i zdobyć wymarzone stanowisko pracy. Ważne jest również to, jak potrafimy się zaprezentować w oczach potencjalnego Pracodawcy. 

 

AUTOPREZENTACJĄ mniej lub bardziej świadomie posługuje się każdy z nas, gdyż stanowi ona nieunikniony aspekt codziennych kontaktów zawodowych i prywatnych. To sztuka świadomego kierowania wrażeniem i przedstawieniu samego siebie w taki sposób, jakiego oczekują od nas inni. Jednostka w różnych sytuacjach życiowych dokonuje określenia siebie (samoidentyfikacji), opierając się na posiadanej tożsamości. A ta jest procesem ekspresji, ujawniającym się w konkretnym kontekście sytuacyjnym, określonym czasie i przed konkretną publicznością. Nasze dążenia autoprezentacyjne zależą od kilku czynników, a mianowicie: 

• sytuacji – np. podczas rozmowy kwalifikacyjnej, gdy jesteśmy narażeni na silne emocje i stres rzadko jesteśmy w stanie kontrolować wrażenie jakie wywieramy.
• konsekwencji – np. jeżeli skutek danego spotkania w znacznym stopniu będzie miał związek z naszą przyszłością to siła dążeń autoprezentacyjnych będzie większa.
• cech indywidualnych – takich jak m.in. pewność siebie, pragmatyzm, potrzeba aprobaty społecznej itd.

 
Autoprezentacja obejmuje:

• wygląd zewnętrzny (ubiór, fryzura, dodatki, higiena osobista, makijaż, zapach)
• sposób mówienia (formułowanie zdań, tempo i ton głosu, słownictwo)
• mowa ciała (postawa, mimika twarzy, gesty)

Wygląd zewnętrzny – „jak nas widzą tak nas piszą”

Najważniejszym aspektem wyglądu zewnętrznego jest ubiór. Dlatego nie można ignorować tego jak wyglądamy (chyba, że nam na tym zależy). Aranżując swój wygląd powinno się pamiętać o kilku podstawowych zasadach dotyczących komponowania stroju: 

• kolorystyka- nie ma takiej osoby, która we wszystkich kolorach prezentuje się tak samo atrakcyjnie. To, w czym jedna osoba wygląda olśniewająco, dla drugiej może być zupełnie nieodpowiednie. Dlatego warto znaleźć taką kolorystykę, która doda nam elegancji i szyku. Musimy, bowiem wyglądać profesjonalnie. Najbardziej stosowne są szarości, granaty, brązy i czerń.
• tkaniny – ich dobór powinien być adekwatny do typu stroju. Całe ubranie powinno być wyprasowane, czyste i schludne. Unikajmy tkanin, które odkrywają nam ramiona czy inne części ciała. Kostium jest najbardziej pożądanym strojem kobiecym przy kreowaniu profesjonalnego wizerunku bizneswoman. Należy pamiętać, że jest on historycznie i praktycznie odpowiednikiem męskiego garnituru. Spódnica nigdy nie powinna być krótsza niż 1/3 długości powyżej kolana i nigdy dłuższa niż 2/3 poniżej kolana. Słowem bez radykalnego "mini" ani "maxi". Rajstopy (noszone zawsze, niezależnie od pogody) nie mogą być ciemniejsze od spódnicy i od pantofli).
• ozdoby - zawsze najlepiej odbierana jest dyskretna biżuteria (małe wisiorki, apaszki, kolczyki). Również taka rzecz jak zegarek nie powinna być nachalnie widoczna, by nie rozpraszała rozmówcy. Powinna nam przyświecać minimalistyczna zasada "im mniej tym lepiej". Ozdobność zastępujmy starannością.
• dodatki - idąc na spotkanie biznesowe do garsonki czy garnituru nie wypada zabierać reklamówki, plecaka, czy tez koszyka. Wszelkie potrzebne nam dokumenty ulokujmy w teczce.
• buty - powinny być eleganckie, czyste i pełne (czyli takie które zakrywają nam stopy). Unikajmy ostrych kolorów i wzorów. Najlepiej „postawić” na gładki fason.
• makijaż -dotyczy kobiet i stanowi również element składowy ubioru - powinien być delikatny i kolorystycznie dobrany do stroju. Nie przesadzajmy z pudrem i podkładem. Kobieta powinna wyglądać naturalnie i świeżo. Skóra twarzy powinna mieć jednolitą zdrową barwę (używamy transparentnych podkładów lub kremów koloryzujących, aby uniknąć wrażenia zbyt grubej warstwy make-upu na twarzy), sińce pod oczami likwidujemy za pomocą rozjaśniającego korektora. W makijażu do pracy podkreślamy oczy, które są bardzo ważne w kontakcie profesjonalnym (w przeciwieństwie do ust, które umalowane podkreślają zmysłowość a nie kompetencje zawodowe), dlatego też w biurze zapomnijmy o czerwonej szmince.
• fryzura – powinna być skromna i gustowna. Najlepiej długie włosy upiąć, a krótkie naturalnie ułożyć. Rozwiane i poczochrane będą świadczyć o naszym chaotycznym usposobieniu czy zaniedbaniach. Unikamy również tapiru, włosów nastroszonych i nienaturalnych kolorów.
• dłonie – stanowią naszą wizytówkę, dlatego muszą być zadbane. Paznokcie powinny być średniej długości, pomalowane w jasnych kolorach. Unikajmy zbyt dużej ilości pierścionków.
• higiena osobista – należy wyglądać zdrowo i pachnieć świeżością. W przypadku mężczyzn wymagany jest brak zarostu lub zarost zadbany

 
Swoją osobą powinniśmy sprawiać wrażenie odpowiedzialności, zdyscyplinowanie i schludności. 

 
Sposób mówienia – komunikacja werbalna 

 
W komunikacji werbalnej powinniśmy pamiętać o kilku zasadach, mianowicie: 

• nasze odpowiedzi powinny być jasne, zrozumiałe, precyzyjne, prawdziwe i wyczerpujące
• dbajmy o nasze słownictwo – nie używajmy mowy potocznej, przekleństw, aforyzmów
• nie odbiegajmy od tematu i starajmy się opierać na konkretach
• odpowiadajmy całym zdaniem
• zadbajmy o natężenie głosu – mówmy wyraźnie i głośno, zmieniajmy intonację głosu i akcentujmy wypowiedzi, by nie były nużące dla słuchacza
• postarajmy się, by nas głos był spokojny
• potakujmy - w ten sposób okażemy zaangażowanie w rozmowę
• starajmy się mówić składnie, nie jąkajmy się, powstrzymajmy drżenie głosu
• zwracajmy się do innych patrząc na nich otwarcie, ale bez zbyt natarczywego wpatrywania się
• nie przerywaj
• nie okazuj zbytniego gadulstwa, ale adekwatnie uczestnicz w rozmowie

Mowa ciała – komunikacja niewerbalna 

 
W autoprezentacji bardzo ważna jest mowa naszego ciała. Aby zrobić dobre wrażenie do firmy wchodzimy pewnym krokiem, wyprostowani, nie zapominając o uśmiechu. Zgodnie z zasadami savoir - vivre nie podajemy jako pierwsi ręki, ale gdy osoba rekrutująca wyciągnie do nas dłoń, pamiętamy o energicznym, zdecydowanym uścisku i kontakcie wzrokowym. Musimy bowiem pamiętać, że mowa ciała przesyła wiele informacji o nas samych, które można wyczytać z naszych ruchów, gestów postawy ciała i mimiki.

• wyraz twarzy - odzwierciedla wszelkie zmiany zachodzące podczas rozmowy, pozwala rozpoznać czy słowa są zrozumiałe, czy słuchacz się z nimi zgadza, jakiego rodzaju reakcje emocjonalne w nim zachodzą. Starajmy się zwrócić do rozmówcy całą twarzą. Jeśli twój rozmówca zmieni położenie, podążaj za nim.
• spojrzenie - odzwierciedla emocje, bliskość, chęć nawiązania kontaktu. Odgrywa szczególną rolę w okazaniu rozmówcy, że go słuchamy. Starajmy się utrzymywać cały czas kontakt wzrokowy. Nie unikajmy wzroku rozmówcy, ale też nie wpatrujmy się uporczywie w oczy drugiej osoby, gdyż może to ją krępować.
• uśmiechajmy się życzliwie
• nasza sylwetka powinna być wyprostowana – nogi powinny być zestawione razem.
• postarajmy się unikać nadmiernej gestykulacji

W tych wszystkich rozważaniach dotyczących autoprezentacji warto wspomnieć, że my sami chcąc być jak najlepiej odbierani przez otoczenie musimy przede wszystkim:

• polubić samych siebie
• nie manipulować bliskimi, by pozyskać ich sympatię gdyż efekt może być odwrotny do zamierzonego
• szanować uczucia innych
• musimy pomagać nie narzucając się
• musimy wyrażać jasno swoje oczekiwania

Stosując powyższe zalecenia napewno ukształtujemy się w oczach naszego rozmówcy jako profesjonalni Kandydaci na dane stanowisko.

Joanna Huptyś (Pisarczyk)
Konsultant ds. Rekrutacji / Psycholog

Del Piero Sp z o o