Rozmowa kwalifikacyjna

     Rozmowa kwalifikacyjna to najważniejszy element w całym procesie rekrutacji. Następuje on, gdy nasze dokumenty aplikacyjne (Cv i list motywacyjny) spotkają się z zainteresowaniem potencjalnego Pracodawcy. Jeżeli zostaliśmy zaproszeni na bezpośrednie spotkanie to już ogromny sukces. Teraz wystarczy „tylko” przekonać rozmówcę o tym, iż się jest odpowiednią osobą na dane stanowisko. I tu zaczynają się „schody”. Aby wypaść godnie musimy pamiętać o kilku najważniejszych zasadach w tej rozgrywce, gdyż czujny obserwator szybko sprawdzi, czy naprawdę zależy nam na tej pracy, czy tylko chcemy „się czegoś chwycić, by przeczekać trudny okres”. 

     Po pierwsze do rozmowy należy się solidnie przygotować, to bowiem da nam większe szanse na zatrudnienie. Tak więc zapoznajmy się z profilem działalności firmy, prześledźmy jej misję i cele. Te informacje możemy znaleźć w Internecie i w prasie. Poczytajmy o stanowisku, o które się ubiegamy i przeprowadźmy analizę własnej osoby pod jego kątem. Wynotujmy co przemawia na naszą korzyść. W dalszej kolejności przeanalizujmy własne CV, zastanówmy się nad swoim doświadczeniem i dalszą karierą zawodową. Skompletujmy pakiet dokumentów potwierdzających nasze kwalifikacje i właściwie oznaczone wsadźmy do teczki. Zastanówmy się nad pytaniami, które mogą nas zaskoczyć i spróbujmy znaleźć na nie odpowiedź. Na bezpośrednie spotkanie z potencjalnym Pracodawcą pamiętajmy o schludnym i eleganckim ubraniu oraz w przypadku kobiet delikatnym makijażu i skromnej fryzurze. Nasz wygląd ma bowiem „cieszyć oko” i wzbudzać ogólne poszanowanie, a nie „skreślać” nas już na wstępie. Nie należy także nadużywać perfum oraz spożywać alkoholu. Na miejscu bądźmy punktualnie, a najlepiej co najmniej 5 minut przed czasem. Spóźnienie jest niedopuszczalne. Jeśli szanujemy swój czas powinniśmy również szanować czas innych. Pamiętajmy z kim jesteśmy umówieni, jakie ta osoba zajmuje stanowisko w firmie i w którym pokoju mamy się z nią spotkać. 

Tak więc jesteśmy już prawie gotowi by stawić czoło wyzwaniu. 

     Bądźmy jednak świadomi, iż odpowiednie przygotowanie się do rozmowy kwalifikacyjnej to nie wszystko. Drugą połową sukcesu jest sama rozmowa. Tutaj sytuacja jest nieco trudniejsza, gdyż często nasze emocje „biorą górę nad trzeźwym myśleniem” i uniemożliwiają pokazanie się z jak najlepszej strony. Dlatego też pamiętajmy, by starać się wyciszyć, opanować i skoncentrować nad powagą sytuacji. Mając na uwadze efekt „pierwszego wrażenia” starajmy się pokazać, iż jesteśmy warci poświęconego nam czasu. Musimy mieć świadomość tego, że zanim wypowiemy pierwsze słowo, już zaczynamy przekazywać o sobie informacje. Dlatego pewny krok, mocny uścisk dłoni przy powitaniu i zachowanie biznesowego savoir vivre będą procentować na naszą korzyść. Podczas rozmowy słuchajmy naszego rozmówcy, udzielajmy konkretnych i zwięzłych odpowiedzi i co najważniejsze nie okazujmy zdenerwowania. Musimy nastawić się na pozytywne myślenie. To znacznie pomoże nam uwierzyć we własne możliwości i doda pewności siebie. Istotnymi elementami rozmowy staje się również komunikacja niewerbalna. Pierwszych 20 sekund, pierwszych 20 słów, pierwszych 20 gestów może w 80% decydować o ocenie naszej osoby przez Pracodawcę. Dlatego też pamiętajmy o zachowaniu kontaktu wzrokowego, wyprostowanej sylwetce, otwartej postawie i minimalnej gestykulacji. Bądźmy naturalni, gdyż uśmiech, spontaniczność i przyjazne nastawienie w rozsądnych granicach zawsze zostaną docenione. Okazujmy zainteresowanie i zaangażowanie w dialog. Prezentujmy swoją wiedzę i umiejętności. Zanim pojawiliśmy się na rozmowie, zebraliśmy informacje o firmie, pamiętamy? Tak więc pochwalmy się nimi, dajmy do zrozumienia, że jesteśmy przygotowani do rozmowy. Taką informację możemy sprytnie wpleć w swoje odpowiedzi. 

 

Każda rozmowa w zależności od stanowiska i prowadzącego ma swój określony przebieg. Tak więc możemy wyróżnić: 

• rozmowę zwyczajną (tradycyjną) – skoncentrowaną na doświadczeniu zawodowym Kandydata, analizie CV i listu motywacyjnego, ten styl rozmowy opiera się na dokładnym określeniu zestawu umiejętności formalnych, jak również cech osobowościowych niezbędnych oraz preferowanych na danym stanowisku,
• rozmowę zespołową – prowadzoną przez kilka osób odpowiedzialnych za rekrutację, które w ustalonej kolejności zadają pytania
• rozmowę stresującą – sprawdzającą odporność psychiczną Kandydata, w której zadawane są nietypowe pytania , a doświadczenie zawodowe schodzi na drugi plan
• rozmowę sytuacyjną - nakierowaną na symulowane zdarzenie, które teoretycznie mogło wydarzyć się w pracy, ocenia się tutaj kreatywność osoby i zdolność analizowania problemu oraz umiejętność znalezienia właściwego rozwiązania 

 
Tak naprawdę typy te mogą się na siebie nakładać i podczas jednego spotkania możemy uczestniczyć w kilku takich rozmowach, by Pracodawca najlepiej mógł nas poznać.

 
Podczas rozmowy kwalifikacyjnej możemy się spotkać z wieloma typami zadawanych pytań, których celem jest pozyskanie jak największej liczby informacji na temat naszej osoby. Do najbardziej typowych rodzajów pytań należą:

• pytania zamknięte - do tej grupy należą pytania najczęściej zadawane w trakcie rozmów wstępnych. Ta technika ma częste zastosowanie w przypadku, gdy chodzi o stwierdzenie gotowości kandydata do pracy w danym miejscu lub czasie – np. Czy pracował Pan 5 lat w Banku na stanowisku Doradcy Finansowego?
• pytania otwarte - są skierowane na udzielanie znacznie szerszej odpowiedzi, która powinna dawać gwarancję, że pytający będzie słuchał i analizował naszą wypowiedź – np. Jak Pan uważa czy konflikty w miejscu pracy są zawsze destruktywne?
• pytania pół – prawdziwe zwrotne - Ten styl pytań jest stosowany w celu wykrycia potakiwaczy, osób beznadziejnie niekompetentnych, ekscentryków, którzy maja nieprzezwyciężony opór przed udzielaniem informacji oraz osób kompetentnych, ale mających problemy z wypowiadaniem się. Technika ta polega na przedstawieniu tylko częściowo prawdziwego twierdzenia i poproszeniu rozmówcy o to, aby się z nim zgodził, na przykład: Zawsze uważałam, że obsługa klientów powinna zaczynać się dopiero po uregulowaniu przez nich rachunku, a pan? Nie dajmy się zwieść tego typu pytaniom, starajmy się je dokładnie przemyśleć i udzielić odpowiedzi, która potwierdza nasze faktyczne podejście do danej sprawy.
• pytania sprawdzające pewne cechy i predyspozycje - np. Proszę mi przedstawić jakąś sytuację, w której podjęła Pani złą decyzję. Co to była za sytuacja i co wydarzyło się po tym, jak podjęła Pani decyzję?
• pytania dotyczące działań w przeszłości - tego typu pytania nazywane są pytaniami behawioralnymi, oparte są one na założeniu, że przeszłe działania człowieka mogą dać przesłanki do przewidywania jego działań w przyszłości, że od danego Kandydata można się spodziewać pracy przynajmniej tak dobrej lub złej jak pracy wykonywanej w poprzednim miejscu zatrudnienia – np. Jak zachowałby się Pan w sytuacji…..?

      Pamiętajmy, iż odpowiedzi, których udzielamy powinny być oryginalne i przekonujące. Co to oznacza? Przede wszystkim, mówiąc o naszych zaletach nie ograniczajmy się wyłącznie do ich wymienienia, ale spróbujmy rozwinąć ten temat i uzasadnić dlaczego dana cecha jest naszą zaletą i co ona dokładnie dla nas oznacza. Np. mówiąc, że jesteśmy osobą sumienną i zorganizowaną możemy spodziewać się, że potencjalny Pracodawca poprosi nas o sprecyzowanie naszego stwierdzenia pytając - co to dla Pana/Pani oznacza? Jak ta cecha ujawnia się w Pana/Pani pracy? Możemy wówczas odpowiedzieć: uważam, że jestem osobą sumienną i zorganizowaną ponieważ zawsze staram się solidnie wykonywać powierzone mi zadania, pracuję systematycznie, aby nie mieć zaległości, a przystępując do realizacji zadań staram się dokładnie je zaplanować.

Postarajmy się również zadbać o naturalny ton wypowiedzi (nie sprawiajmy wrażenia recytacji odpowiedzi). Unikajmy manieryzmów językowych („więc”, „eee...” itp.).

Rozmowa kwalifikacyjna to nie przesłuchanie, lecz dwustronna komunikacja z poszanowaniem praw obu stron – Pracodawca (firma) podejmuje decyzje, ale to MY oferujemy mu „produkt”, na którym mu zależy – siebie i swój potencjał. Dlatego też starajmy pomijać takie błędy, jak:

• Kłamanie
• Narzekanie na poprzedniego pracodawcę
• Gadulstwo i ciągłe dygresje
• Lakoniczne i zdawkowe odpowiedzi na pytania
• Prezentowanie postawy roszczeniowej
• Brak podstawowej wiedzy na temat firmy, stanowiska i oferty pracy
• Ubiór niestosowny do miejsca
• Brak kultury osobistej
• Włączony i dzwoniący telefon

      Na końcu rozmowy kwalifikacyjnej Pracodawca zazwyczaj pyta o nasze oczekiwania finansowe. Należy więc zastanowić się, jakiej odpowiedzi mu udzielimy. Staraj się unikać postawy roszczeniowej, nie proś od razu o służbowy samochód, gdy np. Twoja praca będzie mieć charakter biurowy. Na sam koniec spotkania podziękuj za poświęcony czas i zapytaj, kiedy dokładnie możesz się spodziewać informacji w sprawie swojej kandydatury. Zanotuj wszystkie ważne fakty i kontakty. Unikniesz w ten sposób pomyłki, gdy bierzesz udział w kilku projektach rekrutacyjnych.

      Przyjmując odpowiednią strategię, w oczach rozmówcy możesz stać się człowiekiem, którego szuka dana firma. Tak więc dajmy się poznać z jak najlepszej strony.

Życzę powodzenia i trzymam za Was kciuki.

Joanna Huptyś (Pisarczyk)
Konsultant ds. Rekrutacji / Psycholog

Del Piero Sp z o. o.